fiziksel çözülme, kimyasal ayrışma


TOPRAK COĞRAFYASI-Fiziksel ve kimyasal ayrışma

Yer kabuğunu oluşturan kayaçların(başkalaşım,volkanik,tortul) fiziksel PARÇALANMALARI / kimyasal ÇÖZÜLMELERİ sonucu oluşan ve içerisinde bitki-hayvanların canlı ve kalıntılarını barındıran, yer yüzünü birkaç mm ile birkaç m arasında örten örtüye TOPRAK denir.

Toprağın oluşması için öncelikle kayaçların fiziksel ve kimyasal ayrışmaları gerekmektedir.

1-FİZİKSEL AYRIŞMA(parçalanma)
-Nem ve su buharının az olduğu yerler,
-Yıllık yağış ortalamalarının az veya yağışların düzensiz olduğu yerler(Kurak bölgeler,Orta kuşak karalarının iç kesimleri),
-İklimin karasal,kurak veya yarı-kurak geçtiği yerler, fiziksel parçalanmanın fazlaca görüldüğü alanlardır..
***Fiziksel parçalanmanın görüldüğü alanlarda toprak oluşumu daha uzun zamanda gerçekleşmekte ve miktarı da kimyasal çözülmenin görüldüğü alanlara oranla az olmaktadır.
***Fiziksel parçalanmanın görüldüğü alanlarda kayaçların kimyasal özelliklerinde değişme olmaz iken boyutları küçülmekte yani ufalanmakta,daha küçük parçacıklara ayrılmaktadır.
*** Fiziksel parçalanmanın dünya üzerinde en fazla görüldüğü alanların çöller olduğu unutulmamalıdır.

2-KİMYASAL AYRIŞMA(çözülme)

-Nem ve su buharının fazla olduğu yerler,
-Yıllık yağış ortalamalarının yüksek veya yağışların düzenli olduğu yerler( Ekvatoral kuşak,tropikal kuşak ve ılıman iklimler)





-İklimin sıcak veya ılıman,havadaki su buharı miktarının yeterli olduğu sahalar(bağıl nemin yüksek olduğu anlalar ^)kimyasal çözülmenin fazlaca görüldüğü alanlardır.
***Kimyasal çözülmenin görüldüğü alanlarda toprak oluşumu daha kısa zamanda gerçekleşmekte ve miktarı ise daha fazla olmaktadır.
*** Kimyasal çözülmenin görüldüğü alanlarda kayaçların fiziksel özellikleri(boyutları) ile birlikte kimyasal yapısında da değişmeler olmaktadır.
*** Kimyasal çözülmenin dünya üzerinde en fazla görüldüğü alanlar ise Ekvatoral Kuşak olduğu unutulmamalıdır.
7 Mart 2009 Cumartesi

Hiç yorum yok: