Harita Bilgisi 1



Harita

Yeryüzünün tamamının veya bir bölümünün, belirli bir oranda küçültülerek, kuş bakışı görünümünün düzlem üzerine aktarılmasına Harita denir. Bir çizimin harita olabilmesi için 
• Küçülteme oranı yani Ölçek,  
• Kuşbakışı görünüm  
• Düzleme aktarma, özelliklerini bulundurmalıdır. 

 

Not: Harita ile Krokinin farkı nedir?

  Kroki çizimlerinde de Haritalar gibi kuş bakışı görünüm ve düzlem üzerine aktarma olsa da ölçek kullanılmaz. Krokilerin ölçeği yoktur.

Dünyamızın küre oluşu nedeni ile düzleme aktarılırken bir takım bozulmalar olmaktadır. Bu nedenle harita çizimlerinde hatayı en aza indirmek amacı ile farklı projeksiyon yöntemleri kullanılır. 
• Konik projeksiyon ; orta enlemler ve çevresinin harita çiziminde
• Düzlem projeksiyon; Dar bölgelerin ve büyük ölçekli harita çizimlerinde
• Silindirik projeksiyon; Ekvator ve çevresinin harita çiziminde kullanılır.

Haritayı Oluşturan Unsurlar

Bir çizimin harita olması ve anlaşılırlığının artması açısından şu özellikleri taşımalıdır.
1. Kapladığı alanın coğrafi koordinatlarını göstermesi
2. Yön okunun bulunması
3. Üzerindeki işaretlerin açıklaması(Lejant veya Harita Anahtarı)
4. Haritanın Adı olmalı(Türkiye Siyasi Haritası, vb)
5. Küçültme Oranı yani ölçek olmalı

Ölçek

Haritası yapılan alanın(Gerçek Alan veya Gerçek Uzunluk) düzleme aktarılırken ne kadar küçültüldüğünü gösteren orandır. 2 şekilde ifade edilir.
1. Çizgi ölçek  Harita üzerindeki uzunlukların gerçekte ne kadar olduğunun bir doğru üzerinde işaretlenmesi ile oluşturulur.Doğru üzerinde eşit aralıklara ayrılmış bölümler ve bölümler üzerinde de km cinsinden gerçek uzunluklar ifade edilmektedir.

Not: Haritalarda kesir ölçek ile birlikte çizgi ölçeğin verilme nedeni  
Birincisi; haritanın fotokopi yoluyla büyütülmesi ve küçültülmesinden çizgi ölçek etkilenmez.
İkincisi ise pratik yoldan uzunluk bulmaya elverişlidir.
2. Kesir Ölçek Küçültme oranın kesirle(pay ve payda) ifade edilmesidir. 
  Kesir ölçekte pay ve paydanın birimi her zaman cm olmak zorundadır. 
  Kesir ölçeğin payı her zaman 1 dir ve bu değer harita üzerindeki uzunluğu ifade eder.
  Kesir ölçeğin paydası ise gerçek uzunluğun ne kadar küçültüldüğünü gösterir.


Örnek: 1/500 000 ölçekli bir harita da ölçeğe bakarak şu yorum yapılmalıdır.
Gerçekte 500 000 cm olan bir uzunluk 500 000 defa küçültülerek harita üzerine 1 cm olarak gösterilmiştir.

Örnek: 1/500 000 ölçekli bir haritada 4 cm gerçekte kaç km dir?sorusuna cevabımız
-Harita üzerindeki 1 cm gerçekte 500 000 cm yi gösteriyorsa harita üzerinde 4 cm gerçekte 2 000 000 cm yi gösterir, olmalıdır. Bu uzunluk ise 20 km dir.

Ölçek ile ilgili sorularda ise 
Uzunluk Hesabı yapılacaksa
Gu=Hu. ÖP(Gu gerçek uzunluk, Hu haritadaki uzunluk, ÖP ölçeğin paydası)
Ga=Ha.(ÖP)’(Ga gerçek alan,Ha haritadaki alan,(ÖP)’ ölçeğin paydasının karesi )
Formülleri kulanılır.


 
   
   
  
16 Ağustos 2009 Pazar

Hiç yorum yok: